ការវិភាគលើស្ថានភាពប្រឈមរបស់កម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន
បរិបទសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងនយោបាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានកំណត់ដោយបញ្ហាប្រឈមធំៗចំនួនបីដែលត្រួតស៊ីគ្នា៖ ភាពតានតឹងតាមព្រំដែន និងការភៀសខ្លួននៃពលរដ្ឋ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការផ្លាស់ប្តូរអភិបាលកិច្ចនយោបាយ។
១. ជម្លោះព្រំដែន និងការភៀសខ្លួននៃពលរដ្ឋ
- ភាពតានតឹងតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ៖ បន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមអាកាស និងកម្លាំងយោធានៅតំបន់ព្រំដែនដែលមានជម្លោះ (ដូចជានៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ និងក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ) ការតវ៉ាតាមផ្លូវការទូតនៅតែបន្តកើតមានជុំវិញការចោទប្រកាន់ពីការរំលោភបំពានទឹកដី ការរុះរើសំណង់ និងការបង្កើតបន្ទាយយោធា។
- ការភៀសខ្លួន និងសម្ពាធមនុស្សធម៌៖ ប្រជាពលរដ្ឋជាង ២០,០០០ នាក់នៅតែបន្តភៀសខ្លួននៅតាមខេត្តជាប់ព្រំដែន ដូចជាបន្ទាយមានជ័យ ព្រះវិហារ និងសៀមរាប។ អង្គការសង្គ្រោះមនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (ដូចជា World Vision និង UNDP) កំពុងបន្តផ្តល់ជំនួយស្បៀងអាហារ ជម្រក និងការការពារកុមារ។
- ក្តីបារម្ភលើបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌៖ របាយការណ៍របស់អង្គការ UNESCO និង ICOMOS បានគូសបញ្ជាក់ពីការខូចខាតរចនាសម្ព័ន្ធនៅរមណីយដ្ឋានបេតិកភណ្ឌពិភពលោក UNESCO ជាពិសេសប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលបណ្តាលមកពីការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមព្រំដែនកាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥។
២. បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងការកែសម្រួលម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច
- ការថយចុះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច (GDP)៖ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុធំៗ (រួមមាន IMF និង ADB) បានកាត់បន្ថយការព្យាករណ៍កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា (មកនៅត្រឹមចន្លោះ ២,៥% ទៅ ៣,០%) ដែលបណ្តាលមកពីការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលសកល ការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យសេវាកម្ម និងការកែសម្រួលទីផ្សារអចលនទ្រព្យ។
- សម្ពាធអតិផរណា៖ ស្ថាប័ន AMRO កំពុងព្យាករណ៍ថាអត្រាអតិផរណារបស់កម្ពុជាមានប្រមាណ ៥,១% ដែលជំរុញដោយតម្លៃថាមពល និងតម្លៃអាហារនាំចូលឡើងថ្លៃ។
- វិធានការអន្តរាគមន៍រំញោចថវិការដ្ឋ៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រកាសដាក់ចេញនូវកម្មវិធីរំញោចសេដ្ឋកិច្ចបន្ទាន់ (សរុបជាង ១,២ ប៊ីលានដុល្លារ ដោយមានការគាំទ្រពី ADB និងដៃគូអន្តរជាតិ) ដើម្បីគាំទ្រដល់គ្រួសារក្រីក្រ និងអាជីវកម្មធុនតូច។
- ចំណុចវិជ្ជមាននៃវិស័យឧស្សាហកម្ម៖ ទោះបីជាការកើនឡើងនៃតម្រូវការក្នុងស្រុកមានកម្រិតទាបក៏ដោយ ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) លើទ្រព្យសកម្មថេរនៅតែមានសកម្មភាពល្អ (អនុម័ត ៥,៤៥ ប៊ីលានដុល្លារក្នុងវិស័យសំខាន់ៗ) អមដោយគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗដូចជា គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ និងប្រតិបត្តិការព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិតេជោ។
៣. ឌីណាមិកនយោបាយ និងអភិបាលកិច្ច
- ការទូត និងការចរចាជាអាទិភាព៖ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋាភិបាលបានផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនតាមរយៈគណៈកម្មការព្រំដែនរួមទ្វេភាគី និងយន្តការអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន ជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា។
- ការកែទម្រង់ផ្ទៃក្នុង និងបទប្បញ្ញត្តិ៖ អាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលរួមមាន ការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា (Scam Syndicates) ការដោះស្រាយគម្រោងអចលនទ្រព្យ/បុរីដែលជាប់គាំង និងការកែលម្អប្រព័ន្ធថាមពលអគ្គិសនីឱ្យមានស្ថិរភាព ដើម្បីរក្សាភាពប្រកួតប្រជែងក្នុងវិស័យសហគ្រាសផលិតកម្ម។
ផ្អែកលើការវិភាគលើបញ្ហាប្រឈមធំៗទាំងបីរបស់កម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន (ជម្លោះព្រំដែន សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងការកែទម្រង់អភិបាលកិច្ច) នាយកដ្ឋានធនធានមនុស្ស (HR) ដើរតួនាទីជាយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សាស្ថិរភាព និងភាពធន់របស់ក្រុមហ៊ុន។
តើផ្នែកធនធានមនុស្សគួរមានវិធានការអ្វីខ្លះ?
ខាងក្រោមនេះ ជាវិធានការជាក់ស្តែងដែលផ្នែកធនធានមនុស្សគួរអនុវត្ត៖
១. វិធានការឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិព្រំដែន និងសុវត្ថិភាពបុគ្គលិក
- ការរៀបចំផែនការអាសន្ន (Business Continuity Plan – BCP)៖ បង្កើតប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងបន្ទាន់ (Emergency Notification Channel) ជាមួយបុគ្គលិកដែលមានគ្រួសារ ឬបំពេញការងារនៅតំបន់ព្រំដែន (ដូចជា បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ និងព្រះវិហារ)។
- គាំទ្រសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត និងស្បៀងអាហារ (EAP & Relocation Support)៖ ផ្តល់ការសម្រួលការងារពីចម្ងាយ (Remote Work) ឬការផ្ទេរកន្លែងធ្វើការបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់បុគ្គលិកដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការភៀសខ្លួន។ រៀបចំកម្មវិធីជំនួយស្មារតី (Employee Assistance Program) ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។
- ការអនុវត្តច្បាប់ស្ដីពីការងារលើច្បាប់ឈប់សម្រាក៖ សម្រួលការអនុញ្ញាតច្បាប់ឈប់សម្រាកអាសន្ន ឬអាពាហ៍ពិពាហ៍/គ្រួសារ សម្រាប់បុគ្គលិកដែលត្រូវការពេលវេលាទៅមើលថែទាំគ្រួសារដែលរងគ្រោះដោយសារជម្លោះ។
២. វិធានការគ្រប់គ្រងថវិកា និងចំណាយបៀវត្សក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចប្រឈម
- ការកែសម្រួលអត្ថប្រយោជន៍ឆ្លើយតបនឹងអតិផរណា៖ ដោយសារអតិផរណានិងតម្លៃប្រេងកើនឡើង (ប្រមាណ ៥,១% – ៥,៨%) HR គួរពិចារណាផ្តល់ “ប្រាក់ឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើរ” (Transportation Allowance) ឬ “កញ្ចប់បត់បែន” (Flexible Benefits) ជំនួសឱ្យការដំឡើងប្រាក់បៀវត្សមូលដ្ឋានធំដុំ។
- បង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតភាពការងារ (Productivity Optimization)៖ ក្នុងស្ថានភាពដែលកំណើន GDP ថយចុះ HR ត្រូវពិនិត្យឡើងវិញនូវទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន (Org Structure) ដើម្បីកាត់បន្ថយការងារជាន់គ្នា និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារជាជាងការកាត់បន្ថយបុគ្គលិកភ្លាមៗ។
- ការប្រើប្រាស់កិច្ចសន្យាការងារឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៖ គ្រប់គ្រងកិច្ចសន្យាការងារមានថិរវេលាកំណត់ (FDC) និងកិច្ចសន្ការងារយាមិនមានថិរវេលាកំណត់ (UDC) ឱ្យបានម៉ត់ចត់ ស្របតាមច្បាប់ស្តីពីការងារ ដើម្បីចៀសវាងហានិភ័យផ្នែកច្បាប់ ឬប្រាក់សំណងនៃការបញ្ឈប់កិច្ចសន្យា។
៣. វិធានការអនុវត្តតាមច្បាប់ និងអភិបាលកិច្ច
- ការត្រួតពិនិត្យប្រវត្តិរូបបុគ្គលិក (Background Check & Integrity)៖ ស្របតាមចំណាត់ការរដ្ឋាភិបាលលើការបង្ក្រាបបទល្មើសអនឡាញ (Scam Syndicates) HR ត្រូវពង្រឹងការផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រវត្តិរូបបុគ្គលិកថ្មី (Background Screening) ឱ្យបានម៉ត់ចត់ ជាពិសេសលើវិស័យ IT, Digital Marketing និងសេវាកម្មអតិថិជន។
- អនុវត្តកាតព្វកិច្ច ប.ប.ស និងពន្ធឱ្យបាន 100%៖ ធានាថាការបង់ភាគទានរបបសន្តិសុខសង្គម (ផ្នែកហានិភ័យការងារ ថែទាំសុខភាព និងប្រាក់សោធន) និងការកាត់ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស (ToS) ត្រូវបានអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមអនុក្រឹត្យ។
- ការគ្រប់គ្រងកម្លាំងពលកម្មបរទេស (Foreign Work Permits)៖ ធានាថាបុគ្គលិកបរទេសទាំងអស់មានទិដ្ឋាការត្រឹមត្រូវ ច្បាប់អនុញ្ញាតប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មបរទេស (កូតា) និងប័ណ្ណពលករ (Work Permit) ស្របតាមការរឹតបន្តឹងច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍។
៤. វិធានការអភិវឌ្ឍជំនាញ និងរក្សាបុគ្គលិកពូកែ
- ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញឡើងវិញ (Reskilling & Upskilling)៖ ឆ្លើយតបនឹងការខ្វះខាតជំនាញក្នុងទីផ្សារ HR គួរទាញយកផលប្រយោជន៍ពីកម្មវិធីគាំទ្ររបស់រដ្ឋ ឬដៃគូអន្តរជាតិ (ដូចជា ADB/World Bank) ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកលើជំនាញឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យា។
- ការកសាងវប្បធម៌ស្ថាប័នប្រកបដោយតម្លាភាព៖ ក្នុងស្ថានភាពដែលមានការប្រែប្រួលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ការស្រូបទាញ និងរក្សាបុគ្គលិក (Retention) តម្រូវឱ្យ HR មានការប្រាស្រ័យទាក់ទងច្បាស់លាស់ (ការប្រាស្រ័យទាក់ទងផ្ទៃក្នុង) ដើម្បីកាត់បន្ថយការភ័យព្រួយ និងរក្សាទំនុកចិត្តរបស់បុគ្គលិកចំពោះក្រុមហ៊ុន។
About the Author
