តើអ្វីជាទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែងពេញលេញ​ និងមិន​ពេញលេញ?

ទីផ្សារ គឺជាស្ថានភាពមួយ ដែលអ្នកមានតម្រូវការ និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ទំនិញ ឬសេវាណាមួយជួបគ្នា និងមានការស្រុះស្រួលក្នុងការដោះដូរទំនិញ ឬសេវានោះក្នុងកម្រិតថ្លៃ និងបរិមាណដែលព្រមព្រៀងគ្នា។​ ហើយការប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារ គឺជាការដណ្តើមនូវឧត្តមភាពក្នុងការលក់ផលិតផល ឬសេវាកម្ម។ រាល់ថ្ងៃ​នេះ​ ​ពួកយើង​គ្រប់គ្នា​ សុទ្ធតែ​មាន​តម្រូវ​ការ​ក្នុង​ការ​ទិញ​ទំនិញ​ និង​សេវា​ ​ហើយ​អ្នក​ផលិត​វិញ​មមាញឹក​ក្នុង​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ ​ហើយ​កត្តា​ធំ​ៗ​ពីរ​នេះ​ ​បាន​ធ្វើឲ្យ​មាន​ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​ទី​ផ្សារ​ឥតឈប់ឈរ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ​ យើង​ប្រហែលជា​មិន​ចាប់អារម្មណ៍​ថា​តើ​ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​ទី​ផ្សារ​ ​មាន​រចនា​ស​ម្ព័ន្ធ​ និង​លក្ខណៈ​យ៉ាងណា​ខ្លះ​។​

​ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​ទី​ផ្សារ​ មាន​២​ប្រភេទ​ គឺ​ទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែង​ពេញលេញ (​Perfect Competition​) ​និង​ទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែង​មិន​ពេញលេញ​ (​I​m​perfect Competition​)​។​

ទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែង​ពេញលេញ ​គឺជា​ទ្រឹស្ដី​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ​ដែល​សំដៅ​លើ​រចនា​ស​ម្ព័ន្ធ​ទី​ផ្សារ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​កម្លាំង​ទី​ផ្សារ​។​ ​កម្លាំង​ទី​ផ្សារ​ មាន​ដូចជា​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ តម្រូវ​ការ​ ​និង​គោល​នយោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។​ ​ជាក់ស្ដែង​ ក្នុង​បរិ​បទ​ទី​ផ្សារ​ពិតប្រាកដ​ ​រចនា​ស​ម្ព័ន្ធ​ទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែង​ពេញលេញ​ ​មិន​អាច​កើតមាន​បានទេ​ ​ដោយសារតែ​ដើម្បី​កំណត់​បាន​ថា​ ទី​ផ្សារ​នោះ​ មាន​ការប្រកួតប្រជែង​ល្អឥតខ្ចោះ​៖

  • ក្រុមហ៊ុន​ត្រូវ​ផលិត​ទំនិញ​ដូចគ្នា​បេះបិទ​
  • បរិ​បទ​ទី​ផ្សារ​​​ដែល​ទំនិញ​ត្រូវ​កំណត់​តម្លៃ​ដោយ​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ ​និង​តម្រូវ​ការ​ ​ហេតុ​ដូចនេះ ​ក្រុមហ៊ុន​ មិន​អាច​គ្រប់គ្រង​ និង​កំណត់​តម្លៃ​ទំនិញ​របស់​ខ្លួន​បាន​ឡើយ​
  • ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​ គឺ​ទទួល​បាន​ចំណែក​ទី​ផ្សារ​ស្មើ​រ​ៗ​គ្នា​
  • ​អ្នកទិញ​មាន​ពត៌មាន​គ្រប់គ្រាន់​ទាក់ទង​នឹង​ទំនិញ​ និង​តម្លៃ​
  • ទី​ផ្សារ​​​ដែល​មាន​ឧបសគ្គ​ទាប ​ឬ​គ្មាន​ឧបសគ្គ​ក្នុង​ការ​ចូល​ឬ​ចេញ​

​គួរ​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា​ ​ក្នុង​ទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែង​ពេញលេញ​ គឺ​មាន​អ្នក​លក់​ច្រើន​ ​និង​អ្នកទិញ​ច្រើន​ ​ប៉ុន្តែ​អ្នក​លក់​ទាំងអស់ ​គឺ​មានចំណេះ​ដឹង​ ​និង​ពត៌មាន​អំពី​ទំនិញ​របស់​ពួកគេ​ស្មើ​ៗ​គ្នា​ ​មិន​មាន​អ្នកណា​ល្អ​​​ជាង​អ្នកណា​ទេ​។​

​ចំណែក​ទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែង​មិនពេញលេញ​វិញ​ ​គឺជា​រចនា​ស​ម្ព័ន្ធ​ទី​ផ្សារ​​​ដែល​កើតមានឡើង​នៅពេលដែល​មិន​មាន​លក្ខខណ្ឌ​ណាមួយ​ក្នុង​ទី​ផ្សារ​ប្រកួតប្រជែង​ពេញលេញ​។​ ​ស្ទើរតែ​គ្រប់​ប្រភេទ​នៃ​អាជីវកម្ម​ និង​សហគ្រាស​ហើយ​ ​ដែល​មាន​ការប្រកួតប្រជែង​មិន​ពេញលេញ​ ​ដោយសារតែ​ទំនិញ​ គឺ​ខុសៗគ្នា​ ​ហើយ​តម្លៃ​មិនបាន​កំណត់​ដោយ​ការ​ផ្គត់​ផ្គ់​ និង​តម្រូវ​ការ​ទេ​ ​រីឯ​អ្នកទិញ ​ក៏​មិន​មាន​ពត៌មាន​អំពី​ទំនិញ​គ្រប់គ្រាន់​ដែរ​ ​ហើយ​ជាក់ស្ដែង ​គឺ​ការប្រកួតប្រជែង​មិន​ពេញលេញ​នេះ ​ពិតជា​មាន​ក្នុង​បរិ​បទ​ទី​ផ្សារ​ពិតប្រាកដ​មែន​។​ ​ម្យ៉ាងទៀត​ ​នៅ​ក្នុង​ការប្រកួតប្រជែង​មិន​ពេញលេញនេះ​ ​ក៏មាន​បែងចែក​ប្រភេទ​ទី​ផ្សារ​ផ្សេងៗទៀត​ដូចជា​៖​

Microeconomics: Perfect and Imperfect markets Diagram | Quizlet

Monopoly​ (​អ្នក​លក់​មានតែ​មួយ​គត់​ ​អ្នកទិញ​មាន​ច្រើន​)

​ទី​ផ្សារ​នេះ ​គឺ​មាន​អ្នកផ្គត់ផ្គង់​ទំនិញ ​និង​សេវា​តែមួយ​គត់​ ​មិន​មានដៃ​គូរ​ប្រកួតប្រជែង​ទេ​ ​ហើយ​អ្នកផ្គត់ផ្គង់​តែមួយ​នឹង​អាច​គ្រប់គ្រង​ទី​ផ្សារ​នោះ​ផ្ដាច់មុខ​។​

O​l​i​go​p​o​l​y​ (​អ្នក​លក់​មាន​ ​៣​-៤​ ​អ្នកទិញ​មាន​ច្រើន​)

ទី​ផ្សារ​នេះ​ អ្នក​លក់​មាន​តិច​ ​ប៉ុន្តែ​ភាគច្រើន​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ប្រភេទ​ក្រុមហ៊ុន​ ​ឬ​សហគ្រាស​ធំ​ៗ​ដែល​ផ្គត់ផ្គង់​ទំនិញ​។ ​ឧទាហរណ៍ ​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​ប្រេងសាំង​ ​និង​ទូរស័ព្ទ​ជាដើម​។​

M​o​no​p​o​list​i​c (​អ្នក​លក់​មាន​ច្រើន​ ​ហើយ​លក់ទំនិញ​ស្រដៀងគ្នា​)

​ទី​ផ្សារ​ មាន​លក់ទំនិញ​ស្រដៀងគ្នា​ច្រើន​ ​តែ​ការប្រកួតប្រជែង​មិនសូវ​មាន​ខ្លាំង​ទេ​ ​ដោយសារ​ទំនិញ​មិន​ដូចគ្នា​ ​អាច​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​តម្រូវ​ការ​ខុសគ្នា​ ​ដូចនេះ​ហើយ​តម្លៃ​ទំនិញ​នីមួយៗ​ គឺ​កំណត់​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ផ្ទាល់​ ​ហើយ​វា​មិន​ធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ដែ​លលក់​ផលិតផល​ស្រដៀងគ្នា​ទេ​។​
​ឧទាហរណ៍​ ​ក្រុមហ៊ុន​លក់​សាប៊ូ​ ​អាច​មាន​ក្រុមហ៊ុន​លក់​សាប៊ូ​កក់សក់​ ​ក្រុមហ៊ុន​លក់​សាប៊ូ​ដុះ​ខ្លួន​ ​ក្រុមហ៊ុន​លក់​សាប៊ូ​លាងដៃ​។​

M​on​ops​on​y​ (​អ្នក​លក់​ច្រើន​ ​អ្នកទិញ​មាន​តិច​)

ក្នុង​ទី​ផ្សារ​នេះ​ គឺ​អ្នក​លក់​អាច​មាន​ច្រើន​ ​ប៉ុន្តែ​អ្នកទិញ​ គឺ​មាន​តិច​ ​ដោយសារ​តម្រូវ​ការ​មិន​មាន​សម្រាប់​គ្រប់គ្នា​ទេ។​ ​ឧទាហរណ៍​ ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​គ្រឿងអាវុធ​ ​ជាដើម​។

​ក្នុង​គ្រប់​រចនា​ស​ម្ព័ន្ធ​ទី​ផ្សារ​ ​គឺ​សុទ្ធសឹងតែ​មានផល​វិជ្ជមាន​ ​និង​ផល​អវិជ្ជមាន​ ​ចំពោះ​ទាំង​អ្នក​លក់​ និង​អ្នកទិញ​។


អត្ថបទទាក់ទង

ការធ្វើផែនការយុទ្ឋសាស្រ្ត ដើម្បីកសាងឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែង

 

Leave a Reply