ពេលវេលា ៣ ដែលអ្នកមិនគួរនិយាយ និងសន្យា

និយាយ (សំ.) ( ន. ) (ន្យាយ ន. “សេចក្ដី​សម​គួរ, លំអ​ដ៏​សម​គួរ; ការ​បញ្ចេញ​ឧទាហរណ៍”) នាំ​សម្ដី​ចេញ គឺ​ពោល​ពាក្យ, ស្ដី, ថា : មាតា​បិតា​គួរ​ប្រដៅ​កូន​ឲ្យ​រៀន​និយាយ​ស្ដី​ឲ្យ​ត្រឹមត្រូវ​តាំង​ពី​ក្មេង​តូច​មក កុំ​បណ្ដោយ​ឲ្យ​វា​ធ្លាប់​និយាយ​ខុស ។

ការនិយាយ គឺជាការស្តែងចេញនៃការប្រើប្រាស់ភាសា។ ការនិយាយ គឺជាការបញ្ចេញនូវអារម្មណ៍។ ការនិយាយ គឺជាដំណើរការនៃការទំនាកទំនងរវាងមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ ឬមនុស្សមួយក្រុមដែលមានភាសា សំឡេង អាកប្បកិរិយាជាប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង។ ការនិយាយ គឺជាឧបករណ៍ទំនាក់ទំនងដែលមានអានុភាពខ្លាំងបំផុតក្នុងលោក។ ការនិយាយ គឺជានិមិត្តសញ្ញានៃការយល់រវាងមនុស្សនឹងមនុស្ស។ ការនិយាយ គឺជាដំណើរការផ្ទេរនូវការយល់ឃើញ និងទិន្នន័យផ្សេងៗឲ្យដល់អ្នកស្តាប់។ ការនិយាយ គឺជាសកម្មភាពរួមគ្នានឹងការស្តាប់ដែលជាប្រតិកម្មតបត ហើយដើម្បីឲ្យបានផលល្អជាទីពេញចិត្តនោះ គួរមានគោលការណ៍ និងសិល្បៈផង។ ការនិយាយ គឺជាក្លោងទ្វារឆ្ពោះទៅរកជោគជ័យ ឬបរាជ័យ។ ការនិយាយ គឺជារឿងមានសារៈសំខាន់ក្នុងជីវិត។ ការនិយាយដែលល្អ នឹងធ្វើឲ្យការទាក់ទង ការពិភាក្សា ឬការបញ្ចេញយោបល់បានជោគជ័យ។ ការនិយាយ គឺជាធាតុសំខាន់ក្នុងការទាក់ទងគ្នាផ្សេងៗ។

តាមការពិត អ្នកណាក៏អាចនិយាយបានដែរ ប៉ុន្តែពេលនិយាយហើយ តើនឹងបានលទ្ធផលយ៉ាងណា? តើជាទីគាប់ចិត្តឬទេ? ទើបជាកត្តាសំខាន់។ ការនិយាយបានល្អ និយាយឲ្យអ្នកដទៃដឹងអំពីគោលបំណងរបស់អ្នកនិយាយនោះ មិនមែនជារឿងដែលធ្វើបានដោយងាយៗនោះទេ។ មាន​សុភាសិត​មួយ​ឃ្លា​បានពោលថា ​”​រៀននិយាយ ត្រូវចំណាយពេល ៣ ឆ្នាំ តែរៀនយល់ដឹងពីអ្វីដែលគួរនិយាយ គឺត្រូវចំណាយពេលមួយជីវិត។” មនុស្សឆ្លាត គឺចេះ​និយាយ​ ដឹងពីអ្វីដែលគួរ​និយាយ​ និងអ្វីដែលមិនគួរនិយាយ។ ខាងក្រោមនេះ ជាពេលវេលា ៣ ដែលអ្នកមិនគួរនិយាយ និងសន្យា៖

១. ពាក្យសំដីពេលដែលសប្បាយចិត្ត

បុរាណ​បាន​និយាយ​ថា​ “សប្បាយ​ខ្លាំង​ ​កើត​ទុក្ខ​ក៏ខ្លាំង”។ ពេល​មាន​អ្វី​សប្បាយ​កើត​ឡើង​ចំពោះ​មនុស្ស​ម្នាក់ វា​ងាយ​នឹង​មាន​ការនិយាយទាំងសប្បាយចិត្ត ថែមទាំងសន្យាច្រើនថែមទៀត។ បន្ទាប់ពីជោគជ័យ អារម្មណ៍របស់យើងរំភើបខ្លាំងណាស់ ពេលដែលយើងរំភើបបំផុត កុំនិយាយពាក្យអួតអាង ក្រែងយើងប្រមាថ។

ពេល​សប្បាយ​ចិត្ត យើង​ងាយ​បាត់​កំហឹង ច្រើន​តែ​និយាយ​ពាក្យ​មិន​រើស​មុខ ជួនកាល​លាតត្រដាង​រាល់​ចំណុច​ខ្សោយ​ទាំង​អស់​ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន។ ត្រង់ចំណុចនេះ បើអ្នកនិយាយច្រើនពេក អ្នកនឹងបាត់បង់ហេតុផល ងាយនិយាយពាក្យដែលអ្នកនឹងស្តាយក្រោយ។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលអ្នកកំពុងសប្បាយ ចូរនិយាយតិចបំផុតតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន បើមិនដូច្នោះទេអ្នកនឹងមានបញ្ហា។

២. ពាក្យសំដីពេលខឹង

តើការស្អប់មានន័យដូចម្តេច? នេះគឺជាប្រភេទស្រាលនៃកំហឹង។ កំហឹង ហៅម្យ៉ាងទៀតថា ការអាក់អន់ចិត្ត គឺជាអាកប្បកិរិយានៃការមិនពេញចិត្តចំពោះអ្វីដែលបំពានលើ “ខ្ញុំ” ដែលតែងតែចង់បាន ពេញចិត្ត និងបំផ្លើស។

កំហឹងតែងតែជាការបាត់បង់ប្រាជ្ញា ដែលប្រដូចទៅនឹងផ្កាភ្លើងតូចមួយដែលអាចបំផ្លាញព្រៃឈើដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។ អត្ថន័យនៃឃ្លានេះប្រាប់យើងថា អ្វីដែលគេហៅថា កំហឹង គឺជាការស្អប់ និងកំហឹងរបស់បុគ្គលដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ពេក ហើយគាត់ធ្វើបាបអ្នកដទៃដើម្បីការពេញចិត្តរបស់គាត់។

ពេល​ដែល​មនុស្ស​ខឹង គាត់​មិន​អាច​គ្រប់គ្រង​អារម្មណ៍​របស់​ខ្លួន​បាន ហើយ​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្វីៗ​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ចោល។ ទោះ​ជា​អ្នក​ថ្លៃថ្នូរ​ ឬ​អាក្រក់ ពេល​ខឹង​ក៏​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ដូច​គ្នា ក្លាយ​ទៅ​ជា​មនុស្ស​ឆ្កួត។

នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់អន់ចិត្ត ពួកគេនឹងគិតដោយលម្អៀង ហើយធ្វើអ្វីមួយខ្លាំងបំផុត។ ពាក្យ​ដែល​និយាយ​នៅ​ពេល​នោះ ​ងាយ​នឹង​ធ្វើ​បាប​អ្នក​ដទៃ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ដូច្នេះ ​ពេល​ខឹង​ ត្រូវ​អង្គុយ​ម្នាក់ឯង រៀន​នៅ​ស្ងៀម ហើយ​និយាយ​តិច​ដើម្បី​ចៀសវាង​និយាយ​ពាក្យ​ឈ្លើយ។

៣. ពាក្យសំដីនៅពេលសោកសៅ

ពាក្យចាស់ពោលថា ទុក្ខប្រសើរជាងស្លាប់។ ពេលជួបរឿងដែលធ្វើឱ្យខ្លួនឯងសោកសៅ បុគ្គលនោះងាយបាក់ទឹកចិត្ត និងបាត់បង់កម្លាំងចិត្តដើម្បីឈានទៅមុខ។ មនុស្ស​ប្រភេទ​នេះ​ងាយ​នឹង​ចុះចាញ់ ហើយ​ចុងក្រោយ​ក៏​បរាជ័យ។

ពេលពិបាកចិត្ត យើងនិយាយអវិជ្ជមាន តូចចិត្ត និងបន្ទោសអ្នកដទៃ។ ពាក្យទាំងនេះ មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យខ្លួនឯងមិនធម្មតា មិនទទួលបានការអាណិតពីអ្នកដទៃនោះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យអ្នកដទៃចៀសពីអ្នកទៀតផង ព្រោះមិនចង់ជួបបញ្ហា។

ការត្អូញត្អែរអំពីអ្វីមួយនៅពេលដែលអ្នកសោកសៅ មិនមែនជាការសម្រាលទុក្ខខ្លួនឯងនោះទេ វាគ្រាន់តែជាការបាចអំបិលទៅលើមុខរបួសម្តងហើយម្តងទៀត។ ដូច្នេះ​ ត្រូវ​រៀន​នៅ​ស្ងៀម ហើយ​និយាយ​តិច ទើបជាការល្អ។


អត្ថបទទាក់ទង

រឿង​ ៥ យ៉ាង ដែល​អ្នក​គួរ​ចៀសវាង ប្រសិនបើចង់សម្រេចគោលដៅខាងមុខ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *