January 16, 2026

ការអភិវឌ្ឍខ្លួន

សម្រាប់ក្នុងក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់បានបែងចែកកម្រិតបញ្ញារបស់មនុស្សជា ៤ ប្រភេទ ដោយប្រៀបធៀបទៅនឹងស្ថានភាពនៃផ្កាឈូកក្នុងស្រះ៖ ១. ផ្កាឈូកផុតទឹក ៖ ឧគ្ឃដិតញ្ញូ (អ៊ុក-ឃៈដិ-តាញ់-ញូ) ២. ផ្កាឈូកស្មើទឹក ៖ វិបចិតញ្ញូ (វិ ប៉ៈ-ចិ-តាញ់-ញូ)...
ការចេះនិយាយពាក្យថា “ទេ” ឬការបដិសេធ គឺជាជំនាញជីវិតដ៏សំខាន់មួយដែលជួយឱ្យយើងមានសេរីភាពផ្លូវចិត្ត និងពេលវេលាផ្ទាល់ខ្លួនកាន់តែច្រើន។  ១. ការបដិសេធមិនមែនមានន័យថាយើងជាមនុស្សមិនល្អនោះទេ ២. យើងមិនអាចគ្រប់គ្រងសម្ដីរបស់អ្នកដទៃបានឡើយ ៣. ការបដិសេធដោយសុជីវធម៌ និងម៉ឺងម៉ាត់ ៤. យកចិត្តទុកដាក់លើខ្លួនឯងឱ្យបានមុន ៥. ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលជំហររបស់ខ្លួនឯង អត្ថបទទាក់ទង៖...
ការគ្របដណ្ដប់ និងអំណាចនៃសម្ដី ១. សម្ដីប្រៀបដូចជាអាវុធមុខពីរ ប្រសិនបើប្រើមិនប្រុងប្រយ័ត្ន នោះវានឹងមុតដៃខ្លួនឯង។ ២. មុនពេលនិយាយអ្វី យើងជាម្ចាស់នៃសម្ដី តែក្រោយពេលនិយាយរួចហើយ សម្ដីគឺជាម្ចាស់របស់យើងវិញ។ ៣. ក្នុងសម័យឌីជីថល សំណេរ រូបភាព និងវីដេអូ ដែលអ្នកបង្ហោះ...
ជំនាញទន់ (Soft Skill) គឺ​​ជា​ជំនាញ​​ដែលមាន​លក្ខណៈជាសិល្បៈនៃ​ការធ្វើ​អ្វីមួយ​ប្រកបដោយភាព​ច្នៃប្រតិដ្ឋ និង​ជា​លក្ខណៈ​ចិត្តសាស្ត្រ ដែលសំដៅទៅលើ​ឥរិយាបថ​របស់​មនុស្ស រាប់ទាំង​ការប្រាស្រ័យទាក់ទង ការដឹកនាំ​ ការចរចារ​ ការលើកទឹកចិត្ត​  ការគ្រប់គ្រង​ពេលវេលា  និងការ​គ្រប់គ្រង​អារម្មណ៍ ជាដើម​។  ជំនាញ​នេះ ពិបាក​ក្នុងការ​បណ្តុះបណ្តាល  និង​មិន​ងាយ​ក្នុងការ​ចាប់យក​ចំណេះដឹង​ទាំង​នេះឡើយ  ពីព្រោះ​វា​ជា​លក្ខណៈ​អ​រូបិយ  និង​ចិត្តសាស្ត្រ ហើយ​អាស្រ័យ​ទៅតាមចរិតលក្ខណៈ​របស់​បុគ្គ​ល​ម្នាក់ៗ​ផងដែរ​។...
ក្តីសង្ឃឹម និងភាពធន់ “ដំណើររបស់អ្នក គឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថាក្តីសង្ឃឹមមិនដែលរលត់ឡើយ”។ “រាល់ពេលថ្ងៃរះ គឺជាឱកាសថ្មីដើម្បីកសាងឡើងវិញ”។ “អ្នកស្ពាយជាប់នូវភាពខ្លាំងនៅគ្រប់ជំហានឆ្ពោះទៅមុខ”។ “ពិភពលោកភ្លឺស្វាងជាងមុន ព្រោះអ្នកស៊ូទ្រាំ”។ “ភាពធន់ គឺជាលិខិតឆ្លងដែនដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់អ្នក”។ “ព្យុះមិនអាចលុបពន្លឺនៅក្នុងខ្លួនអ្នកបានទេ”។ “ភាពក្លាហានរបស់អ្នកខ្លាំងជាងព្រំដែនណាមួយទៅទៀត”។ “ក្តីសង្ឃឹម ធ្វើដំណើរជាមួយអ្នកជានិច្ច”។ “អ្នកគឺជាអ្នកនិពន្ធនៃការចាប់ផ្តើមថ្មីរបស់អ្នក”។ “ការរស់រានមានជីវិត...
ភាពជោគជ័យ គឺ​ងាយស្រួល​ក្នុងការ​និយាយ និង​ងាយស្រួល​ក្នុងការ​ស្រមៃ​ឃើញ​ពី​រូបភាព​នៃ​ភាពជោគជ័យ​ដែល​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​ចង់បាន​នៅក្នុង​ជីវិត។ យ៉ាងណាមិញ ភាពជោគជ័យ មិនមែន​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​ងាយ​នឹង​អនុវត្តឲ្យ​ជោគជ័យ​ដូច​ក្តី​ស្រមៃ​នោះឡើយ។ នៅលើ​លោក​នេះ ​មនុស្ស​ដែល​ជោគជ័យ​នៅក្នុង​ឆាកជីវិត​របស់​ពួកគេ​មាន​តិចតួច​ណាស់។ តើ​មនុស្ស​ជោគជ័យ​ទាំងនោះបាន​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​អ្វីខ្លះ? ភាពជោគជ័យ មិនមែនតែងតែនិយាយអំពីការទម្លាយធំៗនោះទេ – វានិយាយអំពីជំហានតូចៗដែលធ្វើឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ រឿងតូចតាចដែលត្រូវបានធ្វើជាប់លាប់ នឹងតែងតែលេចធ្លោជាងរឿងធំៗដែលធ្វើម្តងម្កាល។ សូមជ្រើសរើសគុណតម្លៃមួយចំនួនពីបញ្ជីនេះ ហើយធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ។...
ពាក្យថា “ប្រាក់ខែ” ពិតជាមានប្រភពមកពីពាក្យឡាតាំង “salarium” ដែលបានមកពីពាក្យ “sal” មានន័យថា “អំបិល”។ តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាគេហៅលុយដែលយើងរកបានថា “ប្រាក់ខែ” (salary)? ពាក្យនេះមានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ! តាមពិត ពាក្យ “salary” ជាភាសាអង់គ្លេស...
លោកគ្រូ ខ្ញុំបានអានសៀវភៅច្រើនណាស់… ប៉ុន្តែខ្ញុំភ្លេចសៀវភៅភាគច្រើនអស់ហើយ។ ដូច្នេះតើការអានមានន័យយ៉ាងណា? នោះគឺជាសំណួររបស់សិស្សដែលសួរទៅកាន់គ្រូរបស់គាត់។ លោកគ្រូមិនបានឆ្លើយទេ។ គាត់គ្រាន់តែសម្លឹងមើលមុខសិស្សដោយស្ងៀមស្ងាត់។ ពីរបីថ្ងៃក្រោយមក ពួកគេក៏មកអង្គុយក្បែរទន្លេ បុរសជាគ្រូបាននិយាយថា៖ “ខ្ញុំស្រេកទឹក ដួសទឹកមកឲ្យខ្ញុំ… ប៉ុន្តែសូមឯងប្រើតម្រងចាស់ដែលនៅលើដីនោះដួសមក”។ សិស្សហាក់ដូចជាមានការងឿងឆ្ងល់ វាជារឿងសំណើ តើនរណាអាចដួសទឹកជាមួយតម្រងដែលមានរន្ធធ្លុះធ្លាយយ៉ាងនេះ? ប៉ុន្តែគាត់មិនហ៊ានប្រកែកក៏ធ្វើតាម។...
លោក ឡេស ហ្គីប៊្លីន (Les Giblin) បានសរសេរសៀវភៅមួយក្បាលមានចំណងជើងថា “The Art of Dealing with People” ដែលមានន័យជាខេមរភាសាថា “សិល្បៈនៃការដោះស្រាយជាមួយមនុស្ស”។ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគំនិតរបស់លោកក្នុងសៀវភៅនេះ​ គឺគាត់បង្រៀនពីសិល្បៈនៃការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងដោះស្រាយជាមួយមនុស្ស...